NAUHAK PAWL TEH ZIANGTIN?

Hminsin:  Cangantui dinhmun theifiang dingin, “ Casiartu Hnenah” timi hi siar hmaisa aw.

[19.1]

Mi Malte Lawngin
Moses vekih Pathian lamzin a keneh thlun ih a hawl duhtu pawl hi mi malte lawng an si deuh theu. Curuangah Pathian in tulai san ahcun, thlarau ih a ihthat mi pawl kha a thangharh ter thlang. Mi tampi cun Thuthlung Thar kawhhran thawhdan vek khan dunglam ah an sipkir ih mizuk le zuk suai mi thawn an cangvai ciamco. Cun mi tampi fawn cun rosiah thurin zirh-awknak thu hmangin inn lamah tonkhawmnak tuah in an thurin hmangin kum tin thentheknak ding lawnglawng an tawlrel thlang. Hibang pawl hi thu maksak tak a si, a sinan Pathian biaknak maicam hi kan inn ih kan sungkaw hrangah kan tuah lo a sile Pathian ih kawhhran kha cu thilri ai in kan ngainep deuh tinak a si ding.

[19.2]

Hitivek ih Thlarau lam cangvaihnak hin Pathian ih tumtahnak sungah unau tampi kha mi a hruailut ih cumi an hawlnak ah mi tampi cu harsa tak ih thuthennak an ton phah thluh a si. A hrekkhat cun an duhdan leh an tuah duhmi vek kha Thuthlung thar thawn a mil aw thei lo. A hleice in nunau pawl hi thuthlung thar can ahcun an zum pekte ai in san an man a tul ti kha an hmuhsuak mi a si. Tha te'i thu kan ruah a sile hitivek ih cangvaihnak pawl hi ziangkhal a silen an tumtah dan vek le theih dan vek cun an um thei cio hai lo, a sinan mi hrekkhat pawl cun ngai thiam awknak tam a tul hlanah an thu theihpi aw in an ti felfai aw hai. Culailak ah mi tampi pawl cun a kum kum ih an rak zawh cia mi lamzin thimpi zawh lan an tum vivo lai ah Thluthlung Thar lamzin eng a rak tong ngahtu khal an rak um hai a si.

[19.3]

Thuthlung Thar Kawhhran
Thuthlung Thar Kawhhran kan timi ah hin hmuh theih mi thil pahnih tuah mi a nei ding a si, tulai ahcun a pakhat lawng kan nei lai a si. An tuah ding mi thupi cu zumtu pawl kha inn ah a si lole taih-inn tivek ah tonkhawm awknak an nei ding a si. A dang pakhat leh cu a thupi sawn ko nan inn ih tonkhawmnak hi biakinn thawi thil bangaw - thuhmun a si. Hi hin ziangha a duhsan? Kawhhran hnatuannak ih cangvaih thawhnak hi insang zirhter awknak in a si. Pa bik hin a hnipuan hruh thleng ding lawng hi a hnatuan a silo, insangah duhdawtnak ih khat tu le thlarau lam khal ih kaihruaitu pa a si ding a si.

[19.4]

Tulai ih kan kawhhran pawl hi Sunday school tel lo ding hi cun kan ruat ngam hai lo a si, a sinan kei ka mangbang deuh mi cu hi Sunday school zirhawknak hi kum thawngkhat zakua hnu lam lawngih ra suak mi a siih thil tharte vek tla bangnak a nei ih Khrih ai in kum thawng hnih zik lai a nauhak a si. A rak thawhtu pawl hi D.L.Moody leh Chicago khua ih YMCA hruaitu pawl an rak si. A mangbang thlak ti aw? Thusuhnak pakhat kan ruat hnik ta kei uh. Kan fale pawl hi Sunday school saza pawl in Pathian thu ih an zirh le an kaihhruai ih an cawm ding hi a tha sawn na ti maw, theihnak mal te ih kan fa le pawl kaihhruai hai ding cu, a si lole zianghman thei lo tu pawlih kaihhruai ding cu, lole Pathian ih zirhtu ding le kaihhruaitu dingih a hril mi nu le pa hi ha a tha deuh sawn ding? Kan fale pawl kaihruai tlak ih Pathian ih a ruah mi hi Sunday school an kainak maw, saza pawl, kawhhran assembly leh nu le pa pawl ahhin zo an si bik dingin na ruat?

[19.5]

Thuthlung Thar kawhhran ih a sim mi hi na thei tawk talin na relpuang dah maw, kawhhran sungih a um mi nauhak pawl hnenah hin malte lole zianghman sim le rel mi nei lo in ha na um? Ziangruangah? Kan kawhhran hruaitu pawl hin teh kan lak ih kum upa pawl hi an thansoh theinak dingin teh an zirh dah maw, a nu a pa in an thansoh theinak dingin, a tu ah teh hi hnatuan dingin an ralring zo maw? Kan nauhak pawl hi cu kan dungthlun dingin an si thei hrih lo; an thansohnak dingih hmai hruainak cu insang hin thawh ding a si. Kannih nu le pa pawl hin kan ti thok ve thlang lo ding maw, kan fale pawlih thansohnak dingah hmai kan hruai sak hai lo ding maw? Thuthlung Thar ih zirhdan vekin kan insang hi khuitawk hman ih an vahtoih hlanah kan kaihruai lo ding maw? Ziangruangah zirtawp zan kherkher tla kan thansohnak dingah leh sungkaw pawl awknak le Pathian biakkhawmnak ah kan ngiar theu (hnatuan colh zan)? Kan fale tlawngkai tlak an si thlang hi, ziangtin ha insang khawmnak le an hung upat tikah thilpek lam ah teh nun an nei in mipi lakah ziangtivek nun an kengkawh hai ti pawl hi kan insang ciar hin kan zirh thok cio kei uh.

Efesa 4:11-12
11. Minung hnenah laksawng a petu khal cu Amah a si. A laksawng pek mi cu; a hrek cu palai an si, a hrek cu profet an si, a hrek cu thuthang tha phuangtu an si, a hrek cu pastor an siih a hrek cuzirhtu an si.
12. Hibangtuk in laksawng a peknak cu; Pathian minung pawlin Khrihfa hnatuan an tuan thei ih Khrih ih pum an thansoh ternak dingah a si.

[19.6]

Tulai kan Khrihfa sinak ah hin mi paziat in ha mai insang hrangah tikcu latu um zo? Adam ih sin Abram tiangin, Mathusela in Moses tiang, Pathian mi pawl tongkhawm aw in mipi lak ihsin inn khat hnu inn khat tiangih a tuahtu a um. Moses san tiang kha cu mipi hrangah Pathian in nelrawn ramcar ah puanthlam a sakter hai a silo maw; hi hi zirhnak tlawng a rak hmuhsak mi cu a si ko, a sinan a simduh mi tak cu tulai ih kawhhran a langte ih um mi hi a si. Jesuh khal in siseh A dungthluntu pawl khal si hai sehla an zohthim dingah Thuthlung Hlun  kawhhran hi an hmang dah hai lo, a sinan an tonkhawm nak hmunah, thimnak ah- inn fianhrial ah mipi an rak finkhawm sawn a si.

[19.7]

A dikfel mi Thuthlung Thar kawhhran cu rualran awknak hi a si; ih cucun hoinak hmun hnih a nei. Hmunkhat par lawngih kan din a sile ke hnih lawngih a ding mi cabuai vek kan si ding. Kan din khal a sile khatlam veve in rual takih tan khawm a tul a si. A khatlam ke a si mi kan insang biakinn vek a si mi (insungsang) kha tu tiangin kan theihhngilh daih mei a si hi. Himi a um lo ahcun thusuhnak kha kan theih bang tu le tu kan thei ringring ding, thimnak ah, "Nauhak pawl hi teh ziangtin ha?" ti in.

[19.8]

Cangpawl Um Lo In Tlakrawh
Suahlannak 5:15-19
15. Cutikah Israel mi hnatuan hotu pawl cu Faro hnenah an feh ih "Bawipa, zianghrangah so hiti ih in tuah?
16. A tu ah hramro in pe nawn lo; a sinan bawipa, tlakrawh nan tuah ding in ti ringring fawn. Cuitlunah bawipa, vuak tiangin kan tuar fawn. Na minung pawl ih mawh hrimhrim a si," ti ah an va phunzai.
17. Cutikah Faro in, "nanmah pawl hi mi daithlang leh mi zangzel ngaingai nan si ruangah, 'kan feh pei ih Bawipai hnenah thawinak kan pe ding,' ti ah nan ti.
18. Curuangah a tu rori ah nan hnatuan thok uh! Hramro malte hman pek nan silo ding; a sinan tlakrawh cu nan tuah ding zat thotho nan tuah hrimhrim pei," ti ah a ti.
19. Israel mi hnatuan hotu pawl cun "Nan tuah theu mi zat thotho in nitin ten tlakrawh nan tuah pei," ti ah Faro in a tinak an theih tikah kan harsa a si, ti an thei.

Faro hin a ruahnak hmuahhmuah a hloh theh ih a ti ngaihnak khal a  thei nawn lo. A hruai sualnak, a fialmi thu khalah a sual ih a kut khal a rorum, curuangah Pathian hril mi hrinhnam pawl kha a salih a tuah ngam hai nak a si. A lo theih lo in sal hna a tuan ter hai ih a hmin thannak ding hrangah tlakrawh inn tum pipi tla a sak ter ciamco. Cui tlakrawh inn pawl cu milai kut ih tuah mi tlakrawh inn an siih neksawrnak a tuartu a sal pawlih tuansuah mi a si. Pathian mi pawl hin hman a tul mi cangpawl thu ih an buai tikah an tlakrawh tuah mi kha a rak cem theh thluh zo, Faro siangpahrang pai thupek mi cu khai an tlakrawh kha bel khat hman ti tlau-ngau lo ding a si, ih cui tlakrawh pawl cu cangpawl tel lo ih tuah mai ding a si. Hiti in uangthuang takih a rak uk hai ih tlunah Pathian hril mi pawl kha nasa takin rilrawng tihal in a tuah hai, a sinan hi a tlakrawh tuah mi hin kum ziat tiang an daih ding timi hi a ruat dah lo. Tlakrawh lung hi leibek le tidai lawngin tuah mi cu a mam ve nan a kuai ol tuk. A sung ahhin zianghman a tel lo ruang ah a si. Faro ih tlakrawh thar a tuah mi pawl hi a rei hlan ah an siat mei dingih leidip vekah an cang mei ding. Tlakrawh tha tlamtling si ding khan a rak fial hai lo ih ziang hman rawi mi hman a um lo, inn menmen vek cu sak a ngah ve ko. A sinan Thlarau lungto lole tlakrawh cu cangpawl a tel nawn lo ih duhdawtnak in mi a kaihruai, a sinan an insang ahhin duhddawtnak le zumnak, ti pawl hi an hnatuannak ruangah an cau tuk ruangah an rak nei thei nawn hai lo a si.

[19.9]

Tulai minung pawl khal in a mawi lo zet mi milai tuahcop kawhhran kan timi hi an be hai, hi hi Pathian lungtum cu a si lamlam zik lo. Mi hrekkhat cun hi tlakrawh inn hi Pathian inn ti tla'n an ti theu sapbai, a sinan hitivek zumnak kengkawh tu pawl hi cu mi titer aw ti ah kawh an siih Pathian ih fate pawl kha thlarau sal sungah hruaikir leh tumtu pawl an si.

Dungthluntu 7:48-50
48. A sinan Cungnung bik Pathian cu minung kutih tuah mi insungah a um lo; profet pawl in hitin an sim:
49. Vancung hi ka tohkham a si ih leilung hi ka kepal a si, ti ah Bawipa in a ti. Ka hrangah ziangbangtuk inn so sak nan tum? Ka um duhnak hmun cu khuitawk so a si?
50. Hi thil hmuahhmuah a tuahtu hi keimah ka silo maw? ti ah a ti.

[19.10]

Pathian ih umnak taktak cu Amai mi pawl sungah a siih puanthlam kan timi tu' i kan taksa ruangpi ah a si.

I Korin 3:16-17
16. Nannih cu Pathian biakinn nan si hi nan thei lo maw? Pathian Thlarau ih umnak inn nan si.
17. Cu hrangah zokhal in hi Pathian biakinn a siatsuah tu cu Pathian in a siatsuah ve ding. Ziangahtile Pathian biakin cu a thianghlim ih a biakinn cu nanmah hi nan si.

[19.11]

Pathian ih thuneihnak ih a nemhnget sak lo ahcun tulai ah hi thukam thar ahhin mi tampi in zalennak thu ah an vuivai hai ih thukam hlun lamah an kirleh sal theu ih Biaknak le Khawminn ah Pathian an be sal tum theu. Puithiam hnatuan kan thoksal dingih kan tlunah hnatuan leh sal
hai dingah leh rongbawl upa pawl kotu dingah; kum zabi pakhatnak ih Galati ram kawhhran pawl vekin kan tuah aw sal ding ti ah an ti.

Galati 4:9
9. Sikhalsehla a tu ahcun Pathian nan thei ngah zo, a si lole Pathian in a lo thei ngah zo, kan ti pei; cubangtuk hnu in ziangtin so khabangtuk thlarau tawntai leh thathnemnak nei lo hnenih kir nan duh sal? An sal si sal ding cu ziangah so nan duh?

Galati 5:1
1. Khrih in in luarter zo ih kannih cu a luat mi kan si zo. Curuangah miluat nan sinak ah khan fekten ding uhla sal cangsal nawn hlah uh.

[19.12]

Kannih pawl khal hi cangpawl tel lo ih sak mi tlakrawh inn vek kan rak si dah, tlakrawh cu kan rak hmang ko nan Pathian kawhhran silo in kanmai kut ih tuahcop mi kawhhran ah kan rak um. Pathian hin a ro conak dingah hin kanmai sui leh ngun tangka le kan kut ih tuahcop tlakrawh hmang dingin in fial dah lo. Puithiam hnatuan sal leh ding khalin hriak in thih nawn lo ih tlunah kilhim ding khalin in forhfial dah lo a si.

I Korin 3:9-13
9. Ziangahtile kannih cu Pathian hrangah hnatuan tlang kan siih nannih cu Pathian hnatuannak lo nan si. Nannih cu Pathian ih inn nan si fawn.
10. Pathian ih i pek mi ka covo laksawng hmang tahrat in inn sakthiam zet bangtuk in inn hram ka phun ih midangin cui tlunah an sak.
Sikhalsehla ziangtin so kan sak ti kha zozo khal kan ralrin fingfing a tul a si.
11. Ziangahtile Pathian in Jesuh Khrih cu innhram thupi bik dingah a ret zo ih inhram dang phun bet a theih lo.
12. Cui inhram phun mi parih sak dingah mi hrekkhat in sui a si lole ngun a si lole lung mankhung an hmang ih midang in zanthing maw, hrampi maw, a si lole fangcang kuang pawl maw an hmang.
13. Cun an hnatuan mi fingfing kha ziangbangtuk an si ti cu Khih Ni ah a lang leh ding. Ziangah tile cui Ni ah an hnatuan mi cu meisa in a langter ding; ziangbangtuk hnatuan so a si ti kha meisa in a hniksak dingih a fiangter ding.

[19.13]

Cangpawl thawi a bang aw mi duhdawtnak, lungrualnak le zumnak, tel lo ih inn kan sah a si le zianghman a thahnem lo ih kan suangtuahnak leh, kan fimthiamnak, pawl thlarau mi sinak in leh zirhternak dik lo ti bang pawl hi mangbang thlak takin Jesuh Khrih ih kawhhran a ti darhdai tu men kan si thlang lo sawm? Hitivek hi Jesuh ih rak din mi kawhhran cu a si hrimhrim lo. Tulai kawhhran pawl hi dungthluntu pawl ih zirhmi thurin kha kan thlun nawn lo ih kawhhran sung khal ah siseh insang khal ah siseh bulpak khal in siseh zirhawknak khal a um nawn lo.

I Korin 1:10
10. Ka u le ka nau tla, nan lakih thentheknak a um lonak dingah nan thinlung rual aw te in um hram uh ti ah kan Bawipa Jesuh Khrih hmin in ka lo dil a si. Rualrem zetin, thinlung khat le ruahnak bangrep in um uh.

Dungthluntu 2:42
42. Dungthluntu pawl hnen ihsin an zir ih, ti rawl ei tlangnak le thlacam tlang nak thawn pawlkomnak an nei ringring.

[19.14]

Thlarau Thianghlim Inn
I Piter 2:5
5. Nannih khal ra uhla a nung mi lungto bangtuk in thlarau biakinn saknak hrangih Pathian ih hman mi lungto si uh. Cutawk ah puithiam thianghlim hnatuan nan tuan dingih cohlan tlak mi thlarau raithawinak kha Jesuh Khrih thawngin Pathian hnenah nan pe ding.

Pathian ih a sak mi inn pi cu a nung ih pakhat le pakhat zomkhawmnak an nei , kanmah vek thlarau inn, thimnak ah- zumtu diktak zaten a thianghlim mi puithiam hnatuan raithawinak kha Pathian cohlan tlak si dingah Jesuh Khrih ihsin kan thawi thei thlang a si. A siar hi cu kan siar thluh cio ko nan kan theingah thei hrih cuang lo. Ziangruangah a si pei? A tha ko e! hi hin keimai at tuk ruangah maw kan lungruhnak lole kan ngaisan lonak ruangah si maw a si ding. Tu cu thudang kan vun ruat hnik kei uh, theihfiang ding cun a har tla a si men thei. Piter cakuat pa khatnak 2:5 ahcun hitin a ti, zanthing inn, tlakrawh inn, lole lungto inn lole bilat ih dawl mi inn tilo in thlarau inn, thlarau inn, thlarau inn, ti in a sim mi kan hmu thei. A simduh mi cu kannih cu puithiam thianghlim hnatuan tu, kannih cu a tuantu ding, a tuantu ding, pawl thlarau zawngih an sawmsoh mi puithiam lem vek silo in lole an bible tlawng vekin, lole an Pathian thu zirnak vekin kan silo ih zumtu kan zate hin thianghlim thluh ding mi kan si, lal cithlah puithiam ih thuamhnaw keimah- a dang ruahnak thar; kei hi tawkah, a thianghlim mi miphun nun a hlan aw mi ka si.

I Piter 2:9
9. Sikhalsehla nannih cu hrilcia miphun, Siangpahrang ih puithiam, miphun thianghlim, Pathian ih miphun bulce nan si. Khawthim sung ihsin khawruah har za tleunak sungih a lo kotu Pathian in mangbangza thil a tuah mi pawl tlangau pi dingih hril mi nan si.

[19.15]

Lalci kan timi hi ziangruangah a si pei? Ziangruangah tile kannih cu a piangthar cia mi pawl kan si ruangah a si. Thalrau in Pathian sungkua ah in hring zo ih, cui insang ahcun Khrih kha Siangpahrang a si ih kannih cu Thlarau in a ro cotu pawl kan si. Curuangah kannih cu, Pathian ih lungkim zawngin a lalram sungah a fapa ah in tuah ih a puithiam ah tla in tuah fawn. Curuangah kannih cu thlarau in Israel mi kan si.

[19.16]

Israel (Strong's #2474 Greek, Strong's #3478 Hebrew) ti ih a simduh mi cu-a uk leh sal ding tinak a si, thimnak ah- lal fapa vekin a uk ding tinak a si. Tulai ih Israel miphun pawl hi Pathian ih Israel miphun an si nawn lo, zumnak in Pathian insang kha kan hun pehzom ih cucun a phun cop mi a facawm ah in pom ta a si.

Rom 8:14-16
14. Pathian Thlarau ih hruai mi pawl cu Pathian ih fa an si.
15. Ziangahtile Pathian in alo pek mi thlarau cu sal ah a lo tuahtu ding thlarau a silo ih tihphang in a lo tuahtu khal a si fawn lo. Cui thlarau cun Pathian ih fale ah a lo tuah sawh ih Pathian hnenah, "Ka Pa, Ka pa" tiih kan au theinak thazang in petu khal cu amah Thlarau a si.
16. Cuti kan au ahhin Pathian ih thlarau in kan thlarau a pehzom ih Pathian fa kan sinak kha a fian ter.

Rom 11:19-25
19. Nannih cun, "kanmah pawl hrang umnak lawng ter dingah a hnge a sat tan a si," ti ah an ti ding.
20. Cumi cu a hman a si. Annih Judah mi pawl cu an zum lo ruangah tan an si; nannih cun nan zum ruangah hi hmun hi nan luah. A sinan curuangah puarthau in hngal pang hlah uh! A tih in tih sawn uh.
21. A hram thawn a peh aw ih a hnge ngaingai bangtuk a si mi Judah mi pawl hman a zuah lo ahcun, kannih tla cu in zuah ding ti ah nan ruat aw maw si?
22. Hi zawn ahhin Pathian cu zangfah lainatnak a nei zet nan a thu a khoh zet thotho ti cu kan hmu a si. A bah a ril mi pawl hnen ahcun a thu a khoh zet, a sinan nannih hnen ahcun zangfah lainatnak a nei zet. Cui zangfahnak sungih nan um ringring a si ahcun a lo zangfah ringring ding; a sinan nan um lo ahcun khiah hloh nan si ve ding.
23. Cule Judah mi pawl in zumlo ih an umnak dinhmun kha an tlansan a si ahcun a hlan ih an rak umnak ah khan ret sal an si ding, ziangahtile Pathian cun a pehsal thei a si.
24. Nannih Zentel mi pawl cu hramlak ih kho mi oliv kung hnge bangtuk nan siih nannih cu tan tahrat in, a dan a silo na'n, cin mi oliv kung thawn peh cih nan si. Judah mi pawl cu cin mi oliv kung an si ruangah tancia mi hnge hman si hai sehla a kung hlun ih pehsal cu Pathian hrangah a awl deuh ngaingai ding.
25. Ka u le ka nau tla a hman mi thuthup a um ih cumi cu nan theih dingah ka duh mi a si. Cumi nan theih a silen mifim kan si ti ah nan ruat aw lo ding. Ziang a si tile, Israel mi pawl an thinlung a ruh ih kumkhua in a silo ding; Pathian hnenah Zentel mi a thleng ding zat an thlen hlan sung lawng a si ding.

Rom 9:6
6. Israel mi an zaten Pathian ih minung an si theh lo; a sinan curuangah Pathian ih thukamnak cu a kim suak lo ka ti duhnak a silo.

Rom 2:28-29
28. Thungai in kan ti a sile, zo so Judah mi taktak, vunzim tan ngaingai mi cu an si? A lenglam lawngin Judah mi si ih vunzim tannak kha taksa parih tuah mi lawng a si ahcun Judah mi taktak a silo.
29. A sunglam sawn in Judah mi, thinlung vunzim tannak a ngahtu pawl kha Judah mi ngaingai an si sawn. Cumi cu ngan mi dan ih tuah mi a silo, Pathian Thlarau ih tuah mi a si. Cubangtuk minung cu milai hnen ihsin silo in Pathian hnen ihsin thangthatnak ngahtu a si.

[19.17]

Thuthlung Thar Pakhat Le Ni Thar Ni Khat
Ni thar ni khat hi amah ten a rungsuak zo nan kawhhran ih thuphuannak a hrampi kha a cemral vivo thlang a si. Kawhhran hin a thuthlung thar kha a tlansan vivo ih thuthlung hlun ih rak hnon zo mi ah pilral san vivo in, a puithiam hnatuan kha tlansan vivo in, san cop minung pawl hnenah an pe sawng vivo, ih plastic kawhhran an run dinsuak, hibang pawl hi hrial ih tha te'i kilven ding an si. Cuti a si ruangah Pathian mi, hrek khat pawl tla cu an itthat thok rero thlang ih ramril ramthing lamah sakhuanak hawl an thok thlang, Pathian ih a rak biak netabik nak hmun leh, Khrih thawi an pawl awknak netabik hmun dungthlun tu pawlih thurin (zirh mi) kha hnget tak in an pawk ringring hai a si.

[19.18]

Thihnak Thimkhawzing
Johan 3:19-21
19. Thuthennak timi cu hitin a si; leilungtlun ah tleunak a ra thleng, a sinan mi in tleunak hnakin thimnak an duh sawn; ziangahtile a tuahnak kha a that lo ruangah a si.
20. Zokhal thil tha lo a tuahtu cun tleunak a hua ih tleunak sung khal ah a ra lo ding, ziangahtile a thil tha lo tuah mi kha a lang pang ding ti a phang.
21. Sikhalsehla a hman mi a tuahtu cu tleunak sungah a ra ih a tuah mi cu Pathian duhmi thlun in a tuah a si ti kha cui tleunak cun a langter, ti ah a ti.

Kannih cu tleunak fa pawl bangin kan tlangleng ding a si, thimnak ah a ding mi fa le pawl vekih Pathian thei takin kan umtlang ding a si. Mi tampi cun thimnak hi an duh deuh. Mi hrekkhat cun an uar nasa ziangahtile an thil ti mi a sual ruangah, a hrekkhat cun Thuthlung Thar ih Pathian thuawih nak kha an ngaihthah ih, ngaitlawmnak nun le pum ap awknak nun pawl a zaten an daithlan thluhnak ruangah a si. Thuthlung Thar hi ziangtluk in kan thlun ve ding? Kan san ih kan fehnak lamzin thim lak ahhin thawi awknak a tul ih sirawknak le rinsannak thawn, a sinan kan lamzin ti engtu dingah kan sian a sile Thlarau Thianghlim kan tul. Mi hrekkhat pawl cun an kawhhran dan lungto parah an ke an sit ngah ih an khawng aw ngah, an tlu pang theu ih an khualtlawnnak lamzin in an kir sal theu. Cun mi hrekkhat cun zianghman thil ruat cuca lo in an um ih neksawrnak an ton tikah an el lehsal theu ih ziang tuah ding thei nawn lo in an ding ciocio men ih an hlovai hai, hmai nawr ding an duh nawn lo, a sinan mi malte cun a umsun pawl khal cun rah rah suahnak dingah an ke an sit ve hai ih an rilngal hai, an bokkhup in an vak ciamco ih an tin tla'n thil an kheuh phah vivo hai ih an lamzin net tiang khal feh tluansuak thei lo in thutak eng khal tong ngah lo in an um hai a si. Hiti in ralrin tulzet ah an cang hai nan Pathian lamzin hi cu kharpih sak in a um lo, theihnak lole kan ruahnak men hi cun kan zawh taktak theih lo, a sinan a tlaitluan in kan ngaihven in kan hawl ringring ding mi a si. Cutikah Thlarau Thianghlim in a kutcak in thutak ah in kaihruai ding, a sinan cui a kutcak cu kan rak kaih a tul ve a si.

[19.19]

Kawhhran Fate
Thuthlung Thar kawhhran ih dungthluntu pawl kha an insang te ah ol ai ten fianhrial takin an rak tongkhawm aw theu. Thlarau lamih tonkhawmnak hmun tha sawn hi khuitawk hmun ha a si? Pawlkomnak ah cun mi tamtak in mi bulpak ih tul poimawh mi pawl cu theihter aw tahrat in kan hminsin sak awknak pawl hin Bawipa a ti lungawi. Cutikah assembly hi cangvaihnak leh pawlkom ih a laimu thupi bikah a ra cang. Member pawl kha thu kan zirh ciamco hai ih awnmawi thuhla kan phuah ter lole, Thlarau Thianghlim ih pek mi thilpek phunphun hmangin an pawl aw hai theu. Rawl an tawm aw hai ih an lakih bawmtu nei lo le sumpai harsa pawl hrangah beunak an si; mi hrekkhat cun an thil zuar in, an lo le hmunram tiang in an tonawknak ding hrangah an rak zuar hai. An lakah sum tuahtu, nga kaitu, sibawi pawl leh mifim pawl an um hai ih an fimthiamnak cio kha hmangin an bawm aw ciar hai a si. An lakih rak um cia tu Khrih kha ziangtik hmanah an thinlung sung ihsin an tlansuak ter dah lo a si. Hi san lai ahhin kawhhran kha zarhtin rak vehvai in an um dah cuang lo ih special meeting nak khal an rak nei dah cuang dah lo, cutin pumkhat an rak si hai. Hi hi nunnak lamzin cu a si ko, ni sarih zarhkhat sungah hin midang insang pawl thawn thlacam sak aw ton in an um ih sang hlom khat kha phel tlangin leh cabuai pakhat ah kil tlangin an um in an thinlung cu lungawi hnangamnak le lungawi thu simnak in a khat ter ringring a si. U le nau pawl ngai cio hman uh, na thin lungin Thlarau in ol ai te'n a lo kawhnak hi ngaihven awla kir sal leh aw, cucu duhnungza Khrih ih din mi kawhhran kan timi cu a si.

[19.20]

Tuilai San Tlakrawh Sumtual
Voi tampi cu Khrihfa pawl hi zumtu hmaisa pawl bangin inn ah pumkhawmnak an nei theu. Mi tampi pawl cun bang helhel in ropit duh ah an can hmandan pawl, an thusimtu pawl hrangah dan fek emem in an tuah hai ih kawhhran upa sinak ihsin hruaitu ah a dang te ih umnak, lal cuhnak ruangih cem ni nei lo hawl awknak, lalnak, hminthannak leh tangka hrangah ti in nasa tak in an buai thei hai nasa. Curuangah hi leibek lawngih tuahmi tlakrawh pawl vekin an hminsinnak cabu sung ahcun ngankhum tahrat in, thimnak ah-Zirhter awknak hmun cangpawl umlo
ih tlakrawh vek, hi hi an kuai darh hmaisa bik thoknak a siih an minung pawl tla cu thutak thu hawl in thutak a si mi Khrih ih kawhhran ah leh a dungthluntu pawl in kum reipi an rak tan zo mi kawhhran kha an ngaihven rero hai a si. Cutikah insang kawhhran kan timi hi leitlun hmuntin ah amah ten an hung dingsuak celcel, ih Thlarau kawhnak aw an thei ngah ta a si. Tulai sanah hi insang kawhhran kan timi hi leitlun vangdap in an karhzai vivo ih nitin an pungzai vivo thlang a si

[19.21]

Thusuhnak
Kan ruah hrih ding mi thusuhnak pakhat um lai mi cu, hi insang kawhhran kan timi hi cangpawl tel lo in teh kan din hrih ding maw cu lole cui tlakrawh lole lungto pawl cu harsa takin kan hmang sin hrih ding maw, hremnak leh bumnak timi a umcia mi pawl kha kan luhpi vivo lai hrih ding maw?

[19.22]

Tlakrawh Sumtual
Kawhhran kan timi hi thlarau in a nung mi lungto parih dinsuah mi a si. Himi ih a duhsan hi na ruatfel dah maw? Tualsung kawhhran hi kawhhran kan ti ve a si ahcun a nung mi lungpi kawhhran kan timi ahcun ziang an tel ding? A sannak cu kan thei thei mei ding, hitawk ahcun insungsang pawl zomawk khawmnak khi a si. Insang tin hi a lungpi lole tlakrawh cu kan siih cui thlarau kawhhran cu anmah ih sin a dingsuak mi a si. Curuangah kawhhran ih thazang cu hi thilri an hman mi parah a thum aw aw a si. Tongthimnak cun hitin a ti, "Cikcin hri cu a cak bik in a cak lo bik tiang an sihcih aw thluh," kan sim bet duh mi cu kawhhran khal hi a cak bik ihsin a cak lo bik mi tlakrawh leh lungto tiangin an cahnak ah an tangrual hai ding a si.

[19.23]

Nauhakte Pawl Donkhamnak
Tulai ih a hung ding thar mi insang kawhhran pawl cu a phunphun in an cangvai ciamco ih a phunphun in an tuah aw ciamco ih a sual zet mi thurin thawn an kawhhran cu an thuam nasa. An nauhak pawl ih thlun dingih an tuah mi thil ropi bik pakhat an thurin puansuah mi cun insang kawhhran a zaam ter a si. Hi thutak hawltu pawl hin hmaiton ih thusuhnak kha an tong ringring ih, cui thusuhnak cu, "nauhak pawl hi teh ziangtin ha" ti hi a si. Insang kawhhran hruaitu lole kawhhran upa pawl hi an zate deuhthaw in thuthennak an tuah zik tikah a tlolh ter theu ih harsatnak an tong ringring. Hihi ziangvek harsatnak a si ding? Simfiang ka lo duh.

[19.24]

A fehthei pekte nauhak pawl kha na hmuh dah lo ding, thil fate ah harsatnak tumtak an ton thei vekin insang kawhhran khal hin a tong thei ve. Naute pawl hin, thimnak ah- thluakbek te an si can kha cu thla malte sung lawng a si, ih a tlangpi thu in kawhhran ih thu a rel can khalah an rak ihthat san men theu. An thin a heng tikah an nu in reilo te sungah a tireh thei mei lole pawhte dawng khalin lole thildang khalin a ti reh thei, a sinan naute thluakbekte le a upa deuh pawl hi ol ai tei kilkhawi mei theih an silo lole ngamter theih mei an silo. Insang tampi ahcun nauhak um tile nauhak tivek tla an nei hai lem lo, an duhzawng khal ziang ti an theihsak hai lo, an ngaihtuah sak hai lo, voi hnihkhat cu an hruai theu lole nu an pe men, lole hmaisong lo in pa lawnglawng tla'n a um ringring, a an an hai ter, lole an ngaihtuah hai. Meeting tikah an kiangkap an hnoksak theu ih nu le pa le rual le pi pawl kha umnuam lo in a hnaihnok ter theu. An meeting nak ahcun an zate'i cok-harh aw thluh dingin an tum ko nan, zohman an ti harh aw
thei hai lo. Cutin nauhak pawl cun an hnaihnok sinsin lole an sual sinsin. Cutikah nu le pa khal um ngaihnak thei nawn lo in an um hiamhiam thlang lole kiangkap rual le pi pawl khalin an hmang duh nawn hai lo. Citikah nauhak pawl tel lo hin that lam kan pan ko hmang ding an ti laiah thurawn hung suak mi cu ziangtin ha kan tuah nawn ding lole an um lo sungih meeting tua
h sehla teh tha nan ti tlang hai maw? ti hi a si. Jesuh cun, "nauhak pawl kha dawnkham hlah uh, ka hnenah ra hai seh," a ti kha a silo sawm?

[19.25]

Kum upa deuh tlawgkai thei zo pawl hi meetingnak ah an tel ve ding a si, annih lawng silo in naute hman hi tel thluh ter hai ding an si lole lo theih lo in tel ter hai ding sawn an si. An hrangih kan ruahsak a sile Pathian ah pakhat cio in kan hruai hai ding tinak a si. Cun teh ziang kan tuahsak hrih ding? Hi laifang ahhin nu le pa pawl hin an rak thanlennak kawhhran ih an rualpi hlun pawl, an biakinn leh thil le ri pawl kha an seherh ringring. Kan fale pawl kilkhawinak ding leh Sunday school zirnak pawl hi kawhhran nunnak thawi a then aw theilo mi an si zia hi kan ruahthiam ngeingei ding mi thil a si. Curuangah kan fale khal hi kan meetingnak khalah an pelh ding hi kan sian ding thil a silo. Insang kawhhran ti aw pawl lak ahhin mi tampi cun an fale pawl an nauhak deuh lai ahcun kawhhran ahhin tel theilo dingah an ruat aw theu. Cutikah mi hrekkhat pawl cun an pelh ringring ih hlo lanta tla an um hnuaihni, hi thil hi inndangtlei pek sungkaw pawl lawng ih tuah ding mi a si cuang lo.

[19.26]

Dungthluntu Pawl Kawhhran
Dungthluntu pawlih kawhhran, thu hi kan rel tikah mi tampi ih nunnak, thinlung, rualremnak, rundamnak leh Pathian hna an rak tuannak pawl hi kan zoh tikah nauhak pawl hi kawhhran ah zianghman an cangvaihnak kan hmu lo. Ziangruangah a si pei? Hi thu hi a liamcia le tui ni hrang khalah a thupi ngaingai mi thil a si. Tulai san ah kan meeting nak pawl hi nauhak pawlin in hnaihnok a si ahcun an ti ding mi hrimhrim a si. Cuti a sile nauhak pawl hi teh ziangtin ha an si ding?

[19.27]

Nauhak Cawmdawlnak Le Sunday School
Kan thlahtu pawl hin an malsawm don mi malte thawn ziangha an rak tuah? An zate deuh thaw in biakinn ih an rak feh tikah an fale pawl an rak tan hai a si. Hihi an nu le pa ngaingai cu an rak silo men ding, an pi le pawl, an unau pawl, an rualpi pawl lole an inn hnen pawl tla an rak si men thei a sinan rinsan awknak hi an nei pumhlum ih an humhim ding ti in thinthi takin an rak tan ngamnak a si. Cutikah nazi pakhat lole pahnih hrawng an va to, thlarau rawl an ei ih, hla in Bawipa an thangthat, thla an cam ih an tulmi tete hrangah thla an cam tlang hai ih nuam tak in unau dang pawl thawn pawlkomnak an va nei hai a si.

[19.28]

Kawhhran biakinn ih kan va khawmawk tikah kan fale pawl hi Sunday school ah lole nauhak kilnak hmunah kan tanta theu, voi hnihkhat tla cu kan hmeltheih unau hnenah tla'n kan tan ta mei theu nak pawl hi thil harsa lole buaithlak teh an si maw? Kan danglam awknak cu kan tannak kha kan hmeltheih mi leh kan mi nel mi fang an si theu. Insang kawhhran kan timi ahhin kan fale pawl hrangah umnak hmun bite lawng kan nei, kan fale pawl hi an vak sukso hai ih a sinan buaithlak thil pahnih a um mi cu khawm can ahhin kan hnenah an tel dah lo, midang in in rak kilven sak theu men. Na naute kum hnih lole kum thum mi te kha upa pawl khawm awknak ah na umpi in na hruai lo ding maw, lole nauhak kilkhawinak a si lole Sunday school ah na tanta theu ding maw? Kei ka ruahnak cun a tha lo ka ti; Curuangah ziangruangah kan unau insang kawhhran ahhin kan um ngeingei a tul tiih kan ruahnak?

[19.29]

A Olsam zawng
Kan zaten kan fa le pawl hi Pathian thu in cawmdawl an tul zia cu kan thei cio hai, curuangah kawhhran biakinn sungah hruai luh thluh hai ding an si. Cutheh hnu in an fimthiamnak khal kha kan ngaihsak hai dingih tlawngah kan kaiter hai ding a si, kannih in silo in, keimah lole kan mai tuanvo a si. Nauhak tampi cun zirnak tlawng hi an suahsan zo hai ziangahtile pa le pawl hin tlawng ahcun an suaksual hai ti an theihfiang ruangah leh an hrangah a tihnung tiih an hmuhnak ruangah a si. Cuvek thotho in mi tampi khal hin zirh awknak kawhhran tlawng an suahsan ve thlang ziangahtile a tlun ih ruahnak vek ruangah a si. Nu le pa tampi pawl hin zirnak dingah tlawng ai in tui cin cun an inn an hril thlang, ziangahtile thlarau lam ih rawlfah awknak khalah inn hi a that sawn ruangah a si.

[19.30]

Naute hi rawl malte lawng pek an tul nan tu le tu pek an tul cingcing. Nauhak upa deuh pawl cu veikhat ah tam deuh ih rawl pek an tul vekin thlarau rawl ei thiam ding tiangin zirh an tul. Nu le pa pawl hin thlarau lam khalah thil ol-ai te ihsin an zirh a tul ih kawhhran khalah thlarau rawl an ei vivo thiamnak dingin zirh an tul thotho. Ziangtinso tikhur kang mi ihsin tidai cu khop ko in kan in ter thei hai ding? Nu le pa pawl khal hin an fale pawl hi anmai neih lo mi cu an pe thei ce hai lo a si.

[19.31]

Kannih nu le pa pawl hi lamzin ol te zawh mei ding ahhin rei tuk kan awh a si hi. Ka tuah ding mi midang in in tuah khelh thluh. Thlarau lam ih kan hnatuan ding kan tikcu can tha hmuahhmuah pawl hi kan cemral ter lak thluh nan Pathian in le kanmah lo cu a sunloih duh fawn lo,
curuangah kan sung nasa thlang a si. Kannih cu Pathian ih lom ding mi pawl kan si. Kan fale pawl hi midang nu le pai kut ah in pek sak hai lo ih, kanmai kut ah cui hna cu in pek lai ah kannih cun cui can sunglawi cu kan ngaihsak lo ih kan kuthnuai mi hnenah kan ap hai men. Lamzin ol mi hi kan hril ngah ruangah kan co ngah mi cu kan hmuh cio bangin hnaihnoknak, upatawk thiam lonak leh kan mino pawl lakah zin dik lo zawhnak tiangin an tam vivo. Lungto vekih a hak mi leitlun dan thu kan kai ringring timi kha kan hngilh theu cu lole kan zuam sal ciamco theu, kan theih ding mi cu tuisun ih mino pawl hi thaisun ih kawhhran hruaitu ding an si.

Ngaih Umlo Bik
Thufim 22:6
6. Nauhak kha a nundan ding zirh aw, a tar tiangin cui lamzin cu a cing ringring ding.

[19.32]

A tlun ih Bible ca cu hitin a thok, "nauhak cu nundan zirh aw," ti in, a sinan hi hin zo ha a sawhkhih duh; nauhak pawl zirh ding cu zawi hnatuan ha a si? Kan Pastor pai hna maw a si lole kan kawhhran upa pakhat ih tuanvo ha a si ding? Cu lole Sunday school saya pawl lole kawhhran hruaitu pawl hnatuan ha a si? Pathian ih lom tlak a timi pawl cu a hnuailam pawl hin fiang ten in sim a si.

Efesa 6:4 cun hitin a sim, " Nu le pa pawl, nan fale pawl kha thinheng dingin tuah hlah uh. Cu ai ah Khrihfa nun ziaza le zirh awknak thawn cawm uh.

Thufim1:8 Cun hitin a thok, "Ka fapa, na nu le na pa ih sim mi thu kha thaten ngai aw.

Thufim 1:10, " Ka fapa, misual pawl in an lo bum tikah lungawi hlah."  Nu le pa pawl hin ruahnak tha hi an fale pawl an sim theu nan an zate deuh thaw hin zianghman an tuahsak hai lo.

Thufim 3:1, "Ka fapa, ka lo zirh mi pawl tla kha hngilh hlah tuah dingih ka lo sim mi pawl kha cing ringring aw. Fapa lole fanu pawl hi ziangtinso dan kan zirh lo cun an theih thei hai ding, a si lole pek mi dan kha an thlun thei ding?

Thufim 4:10 cun hitin a thok, " Ka fapa, ka thu hi ngai aw, ka sim mi hi thungaithlak in ruat aw la na nun khua a sau ding." Fapa cun a pai thusimnak um silo cun ziangtinso a cohlan thei ding?

Hi bang Thufim pawl hi ziangtin an si hai ding 4:20, 5:1, 6:20, 7:1?

Thufim 13:1
1. Fapa fim cu a pa in nun a sim tikah a ngai, a sinan mi puarthau cun ka sual ngai a ti dah lo.

[19.33]

Fapa pakhat hi a pai thusimnak ruangih fimnak a ngah a si ah cun, a fapa cun thlarau thusimnak lo in ziang a ngah ding? Anih kha mi tha lo kan ti thei thotho ding maw?

Thufim 23:26
26. Ka fapa, na thinlung tak ten i ngai aw, ka nundan hi zohthim aw.

[19.34]

Tuisun ah kan fapa le fanu pawl hi midang kut ah kan ap ih kan tan ringring a sile a neta ih thil rungcang ding mi ih rahsuah kha cek tha sal aw.

[19.35]

Tlakrawh Hak Tuahdan
Biakinn tampi hi mit ih hmuh theih mi thilri le tlakrawh thawn an cei ciamco, inn saknak ding hrang ih tuah hleice mi tlakrawh thawn an ceimawi hai. A fek mi tlakrawh pawl cu cui inn saknak ih an hman ding mi an si. Nauhak pawl hi thaisun hrangih hman ding mi ceimawi ding le khaisan hai ding mi pawl an si.

Sentlung leibek
Ban zetmi leibek pi thawn
Atthlak takin sunvui ceimawi in
Ka duh zawng cangsuak dingin
Ka kutin hnawtmet suahso.

Ni rei hnu ah kirsal in
Ka tuah mi sentlak pawl kha
An hak cilcel zo, hmanseh  nin um thotho hai ingnge
Ka ceimawi thei nawn ta lo.

Ciarbek lei cu la sal in
Nitin tham in zutmet phah
Mai thu duhsam bang bawl in
Tualleng nunnem nak hrangah.

Kum rei hnu kir lehsal ih
Upa bang biakson theih thlang
A hlan bangin zoh tikah, mi cu ning hrih ko
Rem theih nawn ta lo.

[19.36]

Hi kawhhran tlakrawh kan timi pawl hi insang ah ceimawi an si; curuangah inn tin in kawhhran tawlreknak hrangah hman cio ding a siih thlarau thazang cahnak hrang khalah hi insang ihsin ruat thok in kan tuan hai ding a si.

[19.37]

Kan nauhak pawl hin zangfahnak thu zianghman an theih hlan khan pa bik hnen ihsin rawl ei canah an thei ngeingei ding a si. Nauhak pawl khan tidan an nei dingih, insang ah thla an cam thiam dingih anmah te an um can khalah thalcam an thiam ngeingei ding a si. Nauhak upa deuh pawl tla cu an u le pawl hnen ahhin tel ter ngeingei ding a si. Nu le pa thawn Bible thu rel khawmnak nei in, thlacam tlangnak thawn zirh hai ding an si. Cuitlunah nu le pa hin an bulpak cio khalin thurel khawmnak nei in leh nu le hin thaithawh ei zawngah thlacam hai ding a si, cule nitin thufim bu kha siarsak in (NTL tla pe phaphah in) can hman khawm ding a si. Thlarau lam hla tla hi nitin kheset in suahsak ding an si, cutin a tlaitluan in tuah ringring ding a si. Cutin coka ah arsa thehcia mi thawn nuam takih ei tlang vialvo ding a si.

[19.38]

Zanriah khal insang kimten hmunkhat ah sungten ei tlangin thusim awk ding a siih nauhak pawl hin an hmuh mi le an theih mi tla relkhawm tlang ding a si. Lungawi le thatho zetin rawl hi eikhawm ding a si. Nauhak pawl hin nu le pa thawn nitin umtlan nuam an ti zia an ka suak rori'n rel ve hai seh, citi'n nauhak pawl ni khalah nuam takin an tlangleng in dunglam thu an ruat thei dingih an thinlung in thulunnak an nei ding, ih theihthiamnak tla an nei ve thei ding a si. Cuticun insang ih thansohnak kha mangbangza in na hmu ngah ding a si. Thurelkhawm kan timi ahhin Bible thu, Khrihfa nundan thu lole tlanlen dan pawl khal an tel thluh ih khuitawk hmun khalah thazang pek awk ding a siih a hleice in nauhak an tel tikah neih ringring ding a si.

[19.39]

Zarhkhat ah insungsang hrangah zan bik neih ding a si. Sungkua hin lenglam thil pawl kha hngilh thluh ding a si. Phone runglut ding pawl khal kha phit thluh in lenglam ihsin hnaihnok theitu pawl kha kham tarh thluh ding a si. Hi zan ahhin bikhiah nei in mikhual tla ko tahrat in leh kan sungkhat tengteng cu si cuang hlah aw sehla, lole kan insang in kan nel zet mi kan rualpi tha kawh ve theih a si. Cun nan fale pawlih rualpi pawl khal kawh ve ding an si, a sinan an lo lungkimpi ve lawngah sawm ding an si.

[19.40]

Insang Zan / Sungkaw Zan
Insang hrangih zan hleice neihnak hi inn khat hnu inn khat ah tuah vivo ding a si. Hiti cangvaihnak hin an tumsuk vivo tla a si men thei a sinan a sung muril ah, Khrih in a sangbik in a rak uk a si. Bible thuanthu tawi hi nui bomnak in pa lole suahpi unau dang pawl hin zirh awk ding
a si. Nauhak deuh pawl khan Bible cang pawl tla baihat lole hla tawite tivek pawl hi siar ih sak ter ding a si. Lehnak thilri tla a um remcang a silen leh awk ding a si. Mangbang thlak tak thilpeknak, lemcannak pawl lole nomnak dang tete, mi pakhat lehnak, cun thinlung lam langternak lole thlarau lamih thazang pe theitu tivek khan lehnak tuahpi theu ding a si. Insang ahhin sangthawp lole nui inn ih tuah mi sang phundang tete lole a upa deuh pawl hin inn ih an rualpi tha zet vurdai rak kengih ra lengtu an rualpi an hmuahdan ding tla cawn ter hai ding a si. Bible thu in a zamrang mi lehnak tuah tahrat in a nehtu kha mankhung lomi kha leisak in Pathian thu ih an thanlen theinak dingah laksawng tla ngaituah sak hai ding a si. Hiti ih kan tuahnak hi
thil tha a siih pakhat le pakhat tla kan pawlnel aw ih hitin phun hnih phun thum hmangin kan leh awknak hin ziangkim kan hmang tlang thei ih mi zovek khal kan tel thluh thei a si. Nu le pa hin an ning thlang tiih kan ruah tikah thusuhnak pahnih thum lai in a dang an tuah bet thei fawn. Zanlam a rung thlen tikah insang mi pawl hi hlasak tlang, thuanthu sim aw tlang, thlacam tlang, in leh thusim awknak nei in cui hnu ah lek tlangnak pawl kan neih thluh in laksawng pek
awknak ti pawl nei lo cun ni khat hi liamter ding a si hrimhrim lo. Tikcu can khat ihsin can khat ah lole insang in kan lunglut zawng thuhla tla relkhawmnak neih ding a si. Zan tin tui zarh bangin tuah ringring ding a si, curuangah nu le pa hin kan fale pawl hi kawhhran sungah upa lakih hruai ve hi a sual kan ti hrih ding maw si? Na fale pawl kha thlarau lam ah ngaihthah an si zo tin na ruat hrih ding maw lole tha te'i cawmdawl ding in teh na ruat dah maw, Pathian thu ih ceimawinak le thazang cahternak kha na ruat dah maw? Pathian an ngaihsak nak ding hi teh thupi ah na ruat ve maw, thimnak ah-cangpawl ihsin insang tlakrawh pawl hi kawhhran cahnak hrangah an tul na ti maw? Nu le pa kan si vekin hitin kan ruat hnik lo ding maw, tlakrawh sumtual ah na hnatuan kha thil leh ri ih ceimawinak thawn na tuan tha nasa ti ah na ti lai ding maw?

[19.41]

Sunday School
Thlarau lamih nauhak pawl thinlung a khoih theitu bik ih hriamhrei hmanrua cu Sunday school kainak hi a si, cu lole na duh a sile zarhte ih thuzirhnak tlawngih kaiter hi a si. Hitivek ih hminsin tlak rongbawlnak hin nauhak ticawk lo pawl kha hlawknak a rak pe dah a si. Hi rongbawlnak hi insang ih zirh awknak bawmtu ti ah kan tinak a si hrimhrim lo a sinan a bomnak khal cu a um ko ding e. Kawhhran khawmnak ih tel hnakin mi a tifim deuh men thei ho khaw.

[19.42]

Nauhak tampi cu Pathian theilo in zarh tin an vak an tawi hai ih an nu le pai siannak vekin hmunkip ah an feh, cutikah Pathian duhdawtnak thu le Jesuh Khrih ih rundamnak huham le a thawi awknak thu pawl tla an zirsuak hai. Hitivek tidan hi zirh awknak tlawng le insang kawhhran kan timi pawl khalah a tlaitluan ih tul mi, a thupi bik mi rongbawlnak a si. Na rualpi rundam ngah hrih lo pawl, venghnen lole na theihthiam mi midang pawl khalin Pathian thu hi ngaihsak lo in an daitlan thluh a si. Hitivek in thlarau ih tluse reprep nauhak pawl hi fimkhawmnak le hruaikhawm an tul hai ih; kan insang zan ahhin theihhngilh hai lo ding an si.

[19.43]

Mahte Hmei Nu Pa Pawl
I Timote 5:4
4. Sikhalsehla nuhmei nu in fate a si lole tu a neih ahcun a hmaisabik ah cui tu le fa pawl cun an nu le an pa, a si lole an pi an pu pawl kha an dan ih a fial vekin kilkhawi hai sehla cawm ve haiseh. Ziangahtile cumi cu Pathian lungawi tertu a si.

[19.44]

Khrihfa nupa hrekkhat cu thihsan awknak ruangah anmah ten an hmei theu. Mi hrek fawn cu Khrihfa an si hnu ah an then aw aw, a hrek cu an koppi pakhat khat hin leitlun nomnak ah an dungsip sanaw aw, mi hrekkhat cu neihawk ngah ding duh ah zumtlak dingin an bum aw theu, a sinan ziangkhal a sile mai hrang hlawknak ding ngaihtuahnak a si. Kannih teh ziangtin ha nuhmei kan si thei dan lole cui nuhmei cun a insang ah kawhhran a dinsuak thei ding maw? Minung pahnih lawng hi luangpi hnuai ah an um a sile, thimnak ah-nu le fa lole pa le fa, an um theu hi zohthim tlak cu an si lemlo, a sinan a tawk ve mei ko e. Pathian thaw cun ziangkim hi a cang thluh thei ko. Kan theih ringring ding mi cu, Khrih hi mi pahnih maw pathum si maw hmunkhat ih kan umkhawm tikah kan lakah a tel ve ringring ti hi a si.

Matthai 18:20
20. Ziangahtile ka hmin in mi pahnih siseh, pathum siseh nan pumkhawm tikah nan hnenah ka um ve a si ti ah a ti.

[19.45]

A canthei ahcun hmunkhat ih umtu dingah a bik cu zumtu hlir, lole nunau le nunau lole mipa le mipa tivek lole nuhmei pahmei mahte um pawlkomnak a ngaina mi pawl hi an si. Insang zan kan timi hi neih ngeingei ding a siih hihin thindi a ti riam lole hlawknak hleice mi a pe, a hleice in mah te um nupa hrangah tla cun a thabik cuang a si. Nu le pa her teuteu midang thawi komawknak duh lo pawl kha thlarau lamah mi a hruailut ih insang ah lungawi aipuannak mi a thlen thei a si.

II Timote 1:1-7
1. Khrih Jesuh thawn kan pehzom awknak thawngin in tiamcia mi nunnak thu phuang dingah Pathian lungkimnak in Khrih Jesuh ih palai keimah Paul in,
2. Ka duhdawt mi ka fapa Timote na hnenah ca ka lo kuat. Pathian kan Pa le Khrih Jesuh kan Bawipa in lainatnak, zangfahnak le daihnak lo pe hram seh.
3. Ka pu le ka pa ih an rak rian mi leh thinlung thiangte ih ka rian ve mi Pathian hnenah lungawi thu ka sim. A sun a zan ih ka thlacamnak ih nangmah ka lo theih tin ten Pathian hnenah lungawi thu ka sim a si.
4. Na mit thli a tlak kha ka cing ringring ih ka lungawinak tlamtling dingin lo tong thei ningla ti ka duh zet.
5. Zumnak fel na neih mi kha ka cing ringring. Cui zumnak cu na pi Lois leh na nu Zunis in an rak theih mi zumnak a si. A tu khalah cui zumnak cu na nei lai a si, tiin kan zum.
6. Curuangah na lu tlunih kutsuannak ka tuah lai ih Pathian ih a lo pek mi laksawng kha nung ringring dingin kilkhawi aw ti ah ka lo theihter nak a si.
7. Ziangahtile Pathian ih in pek mi Thlarau in tihhrut mi ah in tuah lo; cahnak huham, duhdawtnak le mah uk awk theinak in in khat ter sawn a si.

[19.46]

Khrihfa hmaisa can lai ih mi thahnem bik thlarau fa rak neitu pa hi dungthluntu Paul a si. Hiti in a tlangpi thu in ruahnak a um mi cu Timote pa hi a thi lole Timote nu kha a rak tlansan maw pa khatkhat cu a si ko ding. Hi thu pakhat khat ruangah hin Timote kha cu khawhra vanhnuai ah Khrihfa ropi pakhat ah an inn ih a nu Zunis le a pi Lois ih forhfialnak thawn a ra cangsuak a si. Duat tak ih an zohzun nak hnuai ahcun thulunnak le duhdawtnak thawn a thanglian ih Timote cu Pathian in a hnatuantu dingih a kawh tikah Khrih thlun vivo dingin a timtuah ih ziangtluk sal cakvak ha a rak si kha. Pathian in thil ziangkim a hrial ding a rak tuahsak. A kekkuai zo mi thil pawl kha hman tha a tiih thungai ih a duhdawttu pawl leh Amah a riantu pawl hnenah damnak a kenkawh sak hai a si.

Matthai 12:20
20. Mi derdai mi hnenah a thinlung a nem dingih, bawmtu nei lo mi hnenah zangfahnak a nei ding. Dingnak kha nehtu a si ter hlan tiang taimak a suah ding.

[19.47]

Hitawkfang ih thil kan theihfiang mi pakhat um mi cu, kan nun laiih kan lennak tahnak hi paisa in a silo, a sinan lehhnu hrangih khawl mi kan ro thil pawl retnak hi a si sawn, cucu Khrih lawng hi Siangpahrang a si tinak hi a si. Cin ringring dingah, Anih cun kan lu tlunih kan samphang tiangin a siar thei thluh ih suntam vate pawl an tlak ding khal khi a hmu hai ih kannih pawl hi khai suntam vate pawl ai in kan man a khung deuh sawn ti thu hi A ngaihtuah ringring a si.

Matthai 10:29-31
29. Paisa sen pakhat in suntam pahnih nan lei thei a silo maw? A sinan cui suntam pakhat hman cu nan Pai thu lo in leilung ah a tla lo.
30. Nannih sinsin cu nan samphang hman a siar theh a si.
31. Curuangah nan thinphang hlah uh. Suntam tampi hnakin mankhung nan si sawn a si.
Jesuh in, " Nauhak pawl kha hnong hlah uh ka hnenah rak hruai hai uh" ti ah a ti. Nang Khrihfa, nu lole pa pawl nan fa le pawl khan Khrih lawng kha an nu le pa in an hmu a si men thei, asinan tleunak kha engter thlang uh, cule Anih kha sunloih in a um ding a si. Na fa le pawl kha Khrih hnen rat dingin kham hai aw hlah.

[19.48]

Vunnel Maw Lungto
Pathian in a hnatuannak kha Khrih ah a theh thluh tikah insang pahnih a run ceimawi. A pakhatnak cu insang menmen, milai insang, cutheh hnuah hi lei insang ihsin Amai sakmi thlarau insang a siih cucu Kawhhran ti ah a ko. Cutikah Amai din mi Thlarau cu lungto parah a sak ih innsaktu pawlih an rak hnon mi a kil ih phun mi lungto Amai thlarau insang, a kawhhran kha a si.

[19.49]

Minung hi mai insang ihsin kan ra suak ih kilkhawi awknak zianghman um lo ih ra suak mi hlir kan si. Ziangkhal a silen minung hin a insang pahnih nak ahhin amai duhhrilnak in a lut ve thei, cumi hril ding mi cu Thlarau ih hrinsalnak a siih cui laksawng co thei dingin Pathian ih thilpek a siih kan zumnak in kan ngah thei, cucu A Fapa neihsun hnen in a si. Himi theihfiang hi a thupi ngaingai ih voikhat suah ta lo cun hrintharnak kan timi voi hnih hrinsalnak hi a ngah theih lo ih minung hi tidai ah (tidai ih hrinthar, thimnak ah-a kang dah lo mi ti) le Thlarau ah a pianthar lo ahcun; Pathian ram ah a lut theilo ding a si. Voikhat hrinnak lawng hi cun minung hi Pathian Lalram ah a luhpi theih lo. Curuangah Thlarau ih voihnih hrinnak a co tengteng dingih; a piangthar ngeingei ding a si.

Johan 3:5-6
5. Jesuh in "Thungai thu ka lo sim: zokhal tidai leh Tlarau thawi hrinsal a silo ahcun Pathian Uknak sungah a lut theilo ding.
6. Minung cu taksa lam cun a nu le a pa sungih hrin mi a si; sikhalsehla Thalrau lam ahcun Thlarau ih hrin mi a si.

[19.50]

Kawhhran kan timi Pathian ih thlarau inn cu a nung mi lungto ih sak mi a siih mi bulpak le insang sungkua pawlin cunah piantharnak an hmu ih cui an hrintharnak ahcun a hlun mi thil pawl kha an hloral ih thil ziangkim hi an tharsal theh a si, tu ahcun thlarau ah Pathian ih cennak inn pi ah a cang a si. Pathian ih inn kha Thlarau tlakrawh tel lo in ziangtinso kan sah thei ding, thimnak ah-mi bulpak ah leh insang pawl ah thlarau in an relbawl awk thei ding? Tulai ah mi tampi hi A biakinn sak an tum theu, a sinan anmai duhdan an zawh san lala theu ih an ngaisak tluansuak thei theu lo. Hiti in an mi piangthar pawl kha an finkhawm theu nan an man cu an piangthar hrih hai lo (run an si hrih lo). An zaten inn cu thil leh ri thawn an ceimawi ih zanthing lole bilat lole lungto pawl tla hmangin an sak ciamco hai ih cucu Pathian ih inn lole Biakinn an ti. Sakhuanak dan tlakrawh in an ceimawi ciamco nan a sungah a tel ding mi Thlarau cangpawl a si mi kawhhran sungih rundam ngah hrih lo an telh cih hai lo ih tlakrawh meimei in an dawl ciamco, a sinan cangpawl a si mi Pathian Thlarau Thianghlim cu an keng aw ter ve hai. Cutivek inn sak mi cu a rei hlanah a cim tlu leh mei ruangah Pathian Thlarau Thianghlim cu rundam co cia pawl thinlung sung lawngah a um duh, curuangah mi tampi cun kut ih sak mi biakinn hi an ro dingah neih an duh cio hai lo a si. Tlakrawh cangpawl tel lo ih tuah mi leh cangpawl thawi tuah mi tlakrawh hi a tlarte ih kan ret tlang khawm tik khalah cangpawl tel mi cu a kuai ol deuh cuang a si.

II Korin 6:14-18
14. A zum lo pawl thawn pawlkom aw in hnatuan tlang hlah uh. A cang theilo mi a si. Ziangtin so dingnak le siatnak cu a pawl awk thei ding? Ziangtinso tleunak le thimnak cu an umtlang thei ding?
15. Ziangtinso Khrih le khuavang cu an thinlung a bang awk thei ding? A zumtu le zum lotu ziang tal an pawmtlang thei mi a um maw?
16. Ziangtinso Pathian ih biakinn le khawvel pawl ih milem pawl cu an rem awk thei ding? Ziangahtile kannih cu a nung mi Pathian ih biakinn kan si. Pathian amah rori in; "Ka minung lakah ka umnak ding inn ka sak dingih an hnenah ka um ding. An Pathian ka si dingih annih cu na minung an si ding," ti ah a ti.
17. Cule Bawipa in; "annih pawl tlansan uhla, an hnen ihsin then aw uh. A thiang lo mi cu a dai in dai hlah uh, cuti cun ka lo cohlang hai ding.
18. Kei cu nan Pa ka si dingih nannih cu ka fanu le ka fapa tla nan si ding; ti ah cungnungbik Bawipa," in a ti.

Dungthluntu 7:48-50
48. Judah hotu lakah pakhat tal, a si lole Farasi lakah pakhat tal amah zumtu nan theih mi an um dah maw?
49. Hi misen pi sawh lam cun Moses ih dan an theih lo ruangah Pathian ih siatserhnak thuai ah an um a si, ti ah an ti.
50. Cutawk ih a um mi Farasi mi lakah Nicodemas an timi Jesuh tla a rak tong dah zotu kha a um ve. Anih in a hneh ahcun,

[19.51]

Pathian Thlarau Inn
Tulai ah mi tampi cun ol-ai ten dungthluntu pawlih kawhhran ah duhdawtnak le peknak thawn kirsal an tum theu. Cui kawhhran ahcun zanthing siseh, cangpawl lole fangkung rop hman siseh zianghman pek mi nei si lo in an thok tum mei. Kannih cu hibang pawl hin Pathian duhdawtnak ihsin ziangtihman in in then theilo ding, thimnak ah- kawhhran hruaitu leh mi menmen khalin in then theilo ding. Pathian ih ram hi tekdarh thluh dingin pawl thlaraunak hin a then ding
a si hrimhrim lo. Tulai ahcun kum zabi pakhatnak bangin inn khat hnu inn khat in minung an khawm vivo a sinan minung tuah mi lamzin thlunnak hrang thotho ah a siih dungthlun pawl ih thurin (zirhnak) kha kan thlun lo leh ol-ai tukih kan ruahnak pawl a zatei kan bansan thluh lo a si ahcun hnget takin kan ding theilo ding a si.

Dungthluntu 2:42
42. Dungthluntu pawl hnen ihsin an zir ih, ti rawl ei tlannak le thlacam tlangnak thawn pawlkomnak an nei ringring.

[19.52]

Cuitlunah zirhawknak kawhhran bangin dungih an tanta theu mi cu, a thangso ih insang kawhhran pawl, cun tlakrawh kha cangpawl tel lo in an tuah pang theu. Mi hrekkhat fawn cun thlarau ih tuahthat an tum ih culai ah innsak nak ih an rak hman rero zo mi thilri pawl kha an daithlan reprep theu. An kawhhran cun Khrih, a kil lungphun thawn an rak thok zo nan cui lungphum sangtu pawl cu tlakrawh sumtual ah an tuah thluh men. Cui tlakrawh sumtual ihsin thilri dang insang lole sungkua timi an run dinsuak a si. Tulai kan kawhhran pawl hi kawhhran hmaisa ih kan kirsal a silen hi hin mi a thangharh ter lo ih cuti a silen kan insang khan thokin a thupi bikah kan retsal ding a si, hiti kan tuahnak khal hin zianghman thathnemnak a nei thei cuang lo dingih leibek lawng a si ding, thimnak ah- taksa le cangpawl, cun,- Thlarau Thianghlim leh Pathian kha an insang tlaksiat zawng lawngah an pawk hnget thluh a tul ding a si.

[19.53]

Pathian hin ThuthlungThar ih insang kawhhran kan timi hi a rak hrial in a rak tansan. A hleice in nauhak (Tleirawl pawl) hmin ngankhumnak thuhla ahhin zianghman cazin a rak tuah lo. Ziang ruahnak ruangah a si pei lole hiti in tla a si thei. Nauhakte pawl, biakinn khawmnak ih an hruai ve tikah, an hnaihnok ih kawhhran pi an hnaihnok. Hi kawhhran pi ticak ding hi Bible ih in zirhdan le a awm-ang thei bik le a tluang thei bikih feh ding a ti fawn. Kan nauhak tleirawl te pawl hi kan tel ter ahcun, an buaithlak thluh hai dingih an hnoksak tuk ding, tu le tu in tibuai hai dingih in ti ningzak tuk pang ding, kan thin in ti heng pang ding. Himi hi zirhter awknak kawhhran pawl khalin an pompi ve nasa. Hibang pawl hi an kawhhran a nauhak lainak, leh Sunday school an neih lonak, cawmdawlnak an neih lo ruangah a si. Hitivek can ahhin zianghman a cawmdawlnak kan ngaituah sak lo ih, a khawmawk meimei nak hi cun hnaihnoknak a thlen sawn thei a si, kan theih sal mi cu Pathian hi buainak hram a silo.

I Korin 14:33
33. Ziangahtile in kotu Pathian cun hnok celcel ih um dingah in duhsak lo, zoh mawi le rualrem te ih um dingah in duh a si.
Pathian kawhhran hmunkip ih an tuah ciar mi a si bangtuk in.

[19.54]

Ralring Zet Ih Timtuahnak
Humhimnak hmu thei ding ahhin, na fale pawl thawn can tha la tahrat in zirh hai aw. Voi hnih khat cu pi le pu tla hi an tha tawk theu lo, a sinan an tu le fa hmuh ding hi an cak thei lutuk a silo bikah zarhkhat ah nahzi pahnih khat tal hmuh an cak theu. Pi bik lole rang, hrin dang unau pawl, lole veng le hnen pawl hin a hleice in hmuh an duh ringring theu. Kum upa deuh nunau pawl khal hi upat tlak zet an si men ding lole sumlut nei mal nuhmei pawl hi cawmdawl hai ding mi an si. Hitivek dinhmun ahhin hiti ih tuah ding a si, mi zokhal in bawmtu dang an tul cio hai ruangah sungkhat vek ih zoh ih tuamhlawm ding mi an si. Hivek bomnak ahhin ruahnak ka lo pek duh mi cu Pathian hnen in ziangvek laksawng ha (Peknak lamah) na fa cawmnak ding hrangah a lo pek; na laksawng Pathian na pek ding mi kha Hannah vek khan siseh (I Sam.
1:10-20). Mahte lawng a hmei mi pawl hi cun hitivek tuah hi thil harsa a siih zarh tin te cun mi bom an harsat, curuangah bulpak ciar in biakinn ah rak kengkir hai seh. Kan ruahnak parah ah lamzin khal a um a si.

[19.55]

Kumziatnak Ah?
Nauhak pawl hi insungsang ih tuah mi sang atnak naam khi an ke in an sit dah lo, hmundang ah an siatsuah aw sawn. A hrekkhat nauhak fimthiam deuh pawl hi cu, thu an duh ngaingai ih voihnih khat tla cu kilkhawi hman an har tuk theu. A hrekkhat leh cu an pianpi in midai te leh
thuruah hna an thiam an si hngalh, a sinan hmun hrekkhat ahcun kum sarih in kum hlei hnih an si hrawngin biakinn ah an fehter theu. Kei cu an lehlai fang tivek ahhin daitei um dingin ka forhfial dah hai lo, lole milem zuk rong an hnih lai tivek can khal ah, a sinan cubang hmuahhmuah tel tho in upa pawl thawi Pathian biak tlangnak khal cun ka dawn theu hai. Ka duhsan sawn cu thlarau puai an hmannak ahhin zalennak ka pe hai ih cutin annih khal in thlarau rawl hrekkhat kha cabuai ah hilkhawm dingin an tim an run tuah ve thlang a si.

[19.56]

Nauhak Timlamnak
Kan fale pawl hi tlakrawh sumtual kanmai insang lawngih kan cawm hai tikah an hung cangvai thlang tikah an tul mi thilri timlam sak an tul ih, an tuan ding hna ngaituah sak in biakinn ah hruaikhawm ding an si. Kan fale pawl hi biakinn saktu ding ahcun tuanvo neitu cu an silo; kanmah sawn hi kan si. Kan fa le pawl hrangah a fumfe mi thlarau rawl kha kan ngaihtuah sak ngeingei ding mi a si. Thlarau lam ah kan kawhhran a fawmkemnak hi cu mi dangdang a si mi kan mah nu le pa pawl ih zohzunnak par ahhin a thum aw a si. Insang khat kan si vekin fekte
in kan ding khawm dingih lungrual ten kan umnak ding thlarau hmun kan thuam aw dingih, kan kawhhran ih a thanlennak kha kanmai parah a thum aw a si. A thilri kan rem dan ih zirin a ding lole a tlu ding a si mei, cucu kanmah tlakrawh a si mi insang pawl parah a thum aw a si. Kan kawhhran sungih kan thlawsuah tumbik cu kan fale pawl hi an siih Pathian hrangah a thupi tuk mi an si.

Matthai18:5-6
5. Cun ka hmin in hi nauhak pa te bangtuk a cohlang tu cu keimah a cohlang tu a si.
6. Zokhal in hi nauhak te bangtuk pakhat khat keimah i zumnak ihsin a pialter tu cu a hngawngah fangcang rialnak thlaih tahrat in tifinriat sungah tul thlak sisehla amai hrangah a tha sawn a si.

[19.57]

Ziangruangah Insang Kawhhran Hrekkhat An Tluksal
Kapkhat zut lawng hi cun thil ziangkim hi tlam a tling ngaingai theilo. Siarkop tuat vekin thil pakhat hi, anmah ten komkhawm lo cun a cang theilo. Curuangah kan ke hrangah kedam pahnih, mitkharh hrang khalah thlalang pahnih, kan kuthruh hrang khalah pahnih an tul cio bangin leitlun mi pawl hin ziangtin in rel hman hai sehla insang pakhat din ding ahcun kumtling nu le pa an neih awk a tul a si.

[19.58]

Himi hi mi malte lawngin theihfiang hman hai sehla, kawhhran a damnak ding a si ahcun a tulmi thil phun hnih a um. A pakhatnak ah nu le pa le nauhak pawl hin thlarau insang Khrih kha a laimuril ih rettu kan din hmaisa ding. Cui insang cun Amah an zawm dingih Thlarau Thianghlim ih a pek mi vekin A thuthlun tu an si ding, thimnak ah- tleunak thar an zawh ding tinak a si. Cuvek insang cun cahnak hnipuan hruh in a cak lo mi insang hnenah ziangvek ih pawlkomnak tha lo khal va siseh, an zawm mai ding lole ziangvek in an thurin a dik khal a sile, a kekdarh mi, a fehsual mi khal an va si hmanah a tikcu te ah an va zomnak hi a poi cuang lo mi thil a si.

[19.59]

Bulpak ih tanlaknak hin insang ah pakhat le pakhat pehzom awknak ah ci a tuh a si. Rei a daih mi zomawknak din ding ahcun a hram thawhnak tha a tul. Duhdawtnak neih tlangnak, rin umnak, thinsaunak le thurin dik a tul a si. Pathian ah pum ap awknak nun neih a tul fawn ih, bulpak ciar in A thu ah nun a tul a si. A ong aw mi le zirh theih mi kan si dingih; Pathian ih tleunak kha a thar ih hawltu kan si kumkhua a tul, a sinan A thungan karlak siar ding hi cu kan tum dah lo ding mi thil a si. Pathian hin a duhsan mi thu kha a sim ih a sim mi thu kha a duhsan mi cu a si. Ziangtik hmanah bet ding a silo ih lak ding khal a si fawn lo, lole Khrih ih thurin kha thlengsak ding khal a silo, lole A thupek ngantu pawlih ngansuah mi hi kan ti danglam sak ding a silo. Khui zin kan zawh khal a silen ke karkhat lan hmaisat ding hi kan zuam ding thil a silo, cuti si sawn lo in A lungawi zawng si dingah A lamzin hi kan thinlung takin kan zawh sawn ding, lungawi aipuang in leh duh-am lo ten a thu kha kan thlun ngeingei ding a si. Cutivek ih tuan theinak cu Amah kan rinnak thinlung ihsin ra suak mi a siih Amah ih kan sinak dinhmun ihsi ra rahsuak mi, zumnak ih hrinsuah rah a si.

[19.60]

Kil Thum Ih Bangawknak  
A hmaisa ah khan kil hnih nei thu thawn pehpar aw in thuthimnak kan pe zo, cumi ah kil hnih lawng langsuak a bang vek nan a ngaingai cun kilthum nei mi a rak si. A pakhatnak ah kan insang bulpak cio hin Khrih ah kan bun aw ding, "Amah ah kannih kan nungih, kan cangvai in kan um a si" (Dung 17:28). Hihi insang tin cio ah a fek mi duhdawtnak a ra cangsuak ih cutin pakhat le pakhat kan kaihpawh aw ngah thei ih a takin kan hlum aw thei, a duhdaw aw mi insang, a pehtlai aw mi ah kan rung cangsuak a si. Cuvek thotho in insang khal hi pumkhat ah mi a tuah ve ih cutin midang insang ah a va pehzom theinak a si, kan zaten kan fun aw ih bulpak in siseh, a burpi in siseh Pathian thawi kan pehzom awknak kha a tunghmun thei ringring; cucu kawhhran ti ah kan ko! Jesuh hmin sal si a rualrem awlo mi insang pawl ih din mi pawlkom kha ziangtin kan ti ding, mi bulpak hi kawhhran kan ti thei ding maw? A tha zawngin a cemral mei ding mi pawl hi na ko duat tla cu a si men ding, a sinan hi Khrihfa-aa pawl hi zo in a theihpi ding? Hiti ih kan kawh tikah nang in teh ziangtin na ruat? Hihi a thupi deuh sawn men thei, Jesuh in teh hiti'n ko ve sehla teh ziangtin na ruat?

[19.61]

Milai In Milai ah
Unau le uh, nan inn ah Khrih a um lo a si ahcun nan thinlung khalah A um lo tinak a si. Hiti si cingin ziangtinso ol-ai ten; saza pa Khrih hi kan inn ah a um, rundam fa khal kan silo an ti thei! Mi zokhal rundam a ngahtu cun a inn ah sual ra luh ding a siang lo, lole a daithlang dah lo. Johan 3:18 hi a thinlung in a cing ringring dingih insang ticak lotu hi ziang a si ti khal a ruatsuak ringring ding. Mi pakhat hin kannih sung cu kumkhaw nunnak in in lantak a ti theitu a um maw, harsa takin kumkhaw thihnak leh Pathian ihsin then kan si a ti thei tu teh um pei maw?

[19.62]

Tui can hi hiti ih sim can a si zo, thutak thuhnak hi ti reh a si ding tiin. Tui can hi mi in an innsang hrangah hna an tuan tul laifang a si. Tui can hi Pathian pek mi thil ken ringring ding can a si nawn lo midang hnen ih va peksuah ih va lom can a si. Jesuh Khrih kan zum taktak a si ah cun din zuarzi men le kan insang hi fehsual ding tiangih hngah men can a si nawn lo, Pathian ih Lalram sungih lut lo dingih hngah ding can a si nawn lo.

Tuu
"Twas timi tuu pakhat cu, a fano cu a silo, lamzin a rak hlo mi Jesuh ih sim mi thu thimnak;
A thang duh zet mi tuu cu lamzin hlo in a rak pial
Tudum sungih sawmkua le pa kua sungin a si;

Tlanghram leng, a daihnak hmun ah
"Twas tuu cu a Pu Tukhal Tha in a hawl lai;
Tuu dang lak le tudum sung himnak hmun ah ra kirsal dingah
"Twas cu a pu Tukhal Tha in a hruaikir sal.

Hi tuu hlo pakhat hi ziangruangah cutluk ngaina,
Hngahhlap tak ih thla kan camsak?
Ziangahtile cui hmun cu an fehsual pang le'n tih a nung
Tuu note pawl an hruaisual pang ding.

Tuu note pawl cun Tuu kha an thlun ding, na thei ve maw
Tuu pawl hi khui hmunih an hloh a si khal le;
An vah hloh pang a sile, a rei lo ding
Ziangvek ih an va sualral hman ah.

Curuangah kannih cu cui tuu ruangah nasa ten kan hlimtlang,
Tui ni ah cui tuu note ruangah,
Tuu pawl an hlohral pang a si ahcun, ziangtluk in tih a nung
Tuu hrek khat tal ih rulh sal a tul ding!

[19.63]

Hi leitlun ahhin kum sawmriat in sawmkua hrawng kan tlangleng zo, cu ai hman in a tam lole a mal tla a si thei, a sinan kumkhua kan timi cu kumkhaw catuan a si. Leitlun hi a zaten nei hmansehla kan thlarau nunnak kan can a si ahcun kan hrangah ziang thathnemnak a neih (Mark 8:36) lole a duhdawt mi pawl hngilh thluh in siang sehla ziangso a thathnemnak a um ding? Pa le pawl, nan khua a hlum theilo pang a si ahcun coka lamah tlan lohli uhla nan insang pawl kha thlarau lam ih nan cawm theilo a si ahcun tu ihsin Khrihfa kan si nan ti awknak hi bansan ding tikcu a siih kawhhran hin suak mei aw; nan umnak ding hrangah hmun a um lo. A hlan ih ka ngan zo mi kha ka vun cangcawi sal ding, "Na zumnak thu i ruah aw hlah, ziangtin na nungcang ti i hmuh sawn awla na zumnak ziang a si ti ka lo simfiang ding. " Kan tohkhamsau (biak inn tohkhamsau) hin kan tum thlang kei uh, cutin lehzuamnak lamah kan feh sawn hai kei uh. Cui hmun cu kan umnak ding hmun a si sawn. Tui can hi kan ka umnak ah kan nunnak ret ding can a si zo. Pa le pawl Bawipai thusuhnak ngai uh "Nauhak pawl hi teh ziangtin," timi thusuhnak na thei hrih maw? Pa le pawl nan fa le pawl hrang teh ziangtin nan ruat cio?

[19.64]

Kawhhran Khui In A Thok
Kawhhran kan timi hi innpi a kil kelkawm a hrapnak ih rak thok mi a silo. Insang ihsi rak thok khal a si cuang lo. Kawhhran ra thawhnak cu na thinlung sungin a si. Zumtu na si ahcun na taksa ruangpi cu Thlarau Thianghlim inn a si, cui hmun kha kawhhran thawhnak hmun cu a si. Cu cu na inn ah le na sungte pawl hnenah na khat ter thluh dingih cutin lamzin parah na kengcih vivo ding a si. Hihi kan insang sungte pawl ih thinlung ah a umcia thluh dingih; bulpak ciar in siseh assembly timi zawmkhawmnak khalah siseh a luahkhat thluh ding a si. Hi thil hi sunglam, hmuh theih lo ih tan ding a siih pangpar mawi te vek khi a si, an hung thanglian vivo ih pardum an khah lai hlan lo an karhzai vivo ih a hmutu pawl hmuahhmuah hrangah lungawi tawp lonak hmun a rung si.

[19.65]

Kawhhran hin ralhruang, thlalang var, pulpit, thusimnak lole tohkhamsau ti bang pawl hi a tul mi a silo. Zanthing ih sak mi inn, tlakrawh inn lole lungto inn tivek pawl khal a tul cuang lo. A tul bik mi sawn cu nangmah le keimah hi kan si; cing ringring aw, Anih cu mi pahnih maw pathum simaw karlak ih telpi tu hokhaw a si. Nang le kei le Anih; kan tulmi cu hmunkhat te ah kan pumkhawm aw dingih duhdawtnak thawn kan tanpi aw ding, ruahsannak zumnak thawn, ong aw takin thutak hawl phah in, zirh thei mi thinlung pu in, A thuzir duhnak thinlung thawn, thalrau hniksaknak thawn leh thlemnak le hremnak tuar theinak thawn kan tuan tlang ding a si. A si ko, A hnen kan feh tikah zumnak ih cangvai dingin kan tim kan tuah dingih kan hna a si vekin midang hrang rian sak dingin Jesuh vekin kan um ding a si. Biakinn hnatuannak ih kan tel venak hi a hlaral fang kha cun si hlahseh. A liamcia mi ih kan tuahnak hminsinnak, hi kan sak mi biakinn ah a langsar ih, kan lamzin ah, Amah kan tlansan hnu ah an rung theih theih nasa. Tui can hi Jesuh ih sak mi kawhhran ah kirsal can a si, cucu thusuhnak in a thok ih, "Nauhak pawl hi teh ziangtin ha" ti hi a si.

[19.66]

Thlarau Hrinhram Pawl
A dan thu vekin kan insang hrinhram thu kan sim aw ciamco theu. Kan ra suahkeh dan thu kan sim aw ciamco ih san khat hnu san khat ih a rak liamcia mi a danglam hleice mi thuhla leh kan thlarau thansoh dan thu pawl tla kan rel ciamco theu. Cuvekin a tu ah kan lehhnu thu kan rel rero vekin kan fale pawl khal hin lehhnu ah an run rel leh ve hai ding a si. Curuangah kan nunnak ahhin pathian mi sinak leh biakinn duhdawtnak thinlung hi kan fale pawl in an hmuh asile an tufa pawl kha cutivek in thu an run tan sawng vivo ding a si. Kannih hi Pathian Thlarau ih hruai mi kan si ahcun kan piantharnak in hi hrinhram laihnak thlarau hi kan satcat thei dingih Khrih le a dungthluntu pawl ih hrinhram kan hmusuak ding a si. Thlarau Thianghlim kaihhruainak leh zirhnak ah kan ap awk ih kan thlun a si ahcun kan bulpak ah mangbangza rel ding thu tla kan theisuak ve dingih then awknak hi kan karlak ah a suak nawn lo ding, thinlungkhat le ruahnak khat thawn kan pehzom aw thei ding a si. Hibang pawl hi cu thlarau ah hrinhram a
buntu pawl ih langfiahnak leh tuahdan Pathian insang pawl ih langsuah dan a si (I Kor. 1:10).

[19.67]

A si ko, A dungthluntu pawl kha an duhdawtnak in (Jn. 13:35), an pekawknak in (Lk. 14:33), an zumnak in (Jeim 2:17,18), an thuthlunnak in (I Jn. 2:3,4), leh an rahsuah nak in (Jn. 15:8) na
theithiam hai mei ding. Hihi an neih cio mi an sinak a si, curuangah kan sersiamtu hi a dik mi thlarau in a runglang suak ih, suahkehnak phunhnam nei ih rung; hi thu kan ruah tikah kannih cu Abraham ih cithlah dik tak lole a lon ih long tu, Khrih ih ro sartu ti ih a phuangsuak aw tu kan si (Jn. 8:39; Rom 4:13-18; Gal. 3:7).

[19.68]

Pa Pawl
Pa le pawl, nan inn cio ih turual pawl khaltu dingah Pathian in hnatuan a lo pe hai a sinan cucu nangmai duh hrilnak ah a thumaw aw. Na insang pawl kha tukhal tha bangin na hruai thei lole na tuu pawl a siatsuah tu tla na si thei. Hi zin hi pakhat khat na zawh dingih na insang khalin na dung an lo thlun hai ding a si.

[19.69]

Thin Sau Aw
Thubuai tampi hi tikcu can in a damter, lole a tibuai sinsin. Hi tongkam hi a dik lole diklo tla a si men thei a sinan kan nauhak pawl thawn upat veve hai aw, tikcu hin thil a tlakthleng vivo ih
thansohnak leh pitlinnak a run suah. Nu le pa kan si vekin, ziang dang ai in a phun hi kan uar bik dingih a cawmnak leh a ti toihnak thawn. A phun (Pathian thu), cawmdawlnak ah (Thurin thawn) leh tidai (duhdawtnak) thawi kan cawm a si ahcun an thanglian hai dingih an fim sinsin ding a si. Kan tulmi cu, bulpak cio ah Pathian thu tuh lut ding leh an zumnak ih rah hmuh thei ding kha a si. A si, thlarau rawl hi nitin fah ringring an tul. Duhdawtnak tidai kha siang takih
toihnak leh rin um takih thlacam saknak hi a poimawh mi a si. Anmah thawn pawlkomnak neih tam ih thatnak, le venhimnak an tul ringring a si. Jesuh ih tidan vek kha kan zohthim ding mi a si. Kan fa le pawl hi kan dungthlun an si dingih cutin midang va zirh sawng dingin an tim an tuah ve dingih mi an va zirh sawng ve ding a si (II Tim.2:2). A netnak ah, hi leitlun zuam awknak lakah leh kan kawhhran assembly mipi lak khal ahhin kan tel ter ve hai dingih lei ci te leh tleunak kan timi kha an si thei hai ding a si. Tlakrawh kha cangpawl thawi kan tuah lo a si ahcun Pathian Lalram cu an hawl ve ding nan kan insang kawhhran ih kan fa le pawl hin an hmu ngah lo pang ding.